Hiszpania 2013 – sprawozdanie z wymiany doświadczeń: architektura krajobrazu

1 2

Architektura krajobrazu jest branżą rozwijającą się w Hiszpanii – gospodarka kraju opiera się na turystyce. Widoczne jest wyraźne promowanie i wsparcie finansowe dla tej dziedziny. Podejmowane są interesujące działania w zakresie kształcenia wysoko kwalifikowanych fachowców architektury krajobrazu. Wydaje się być to dziedzina traktowana priorytetowo.

tak1Tereny zieleni są zadbane, ciągle pielęgnowane. W założeniach ogrodowych i parkowych wyeksponowane są elementy związane z wodą (cieki wodne, fontanny, kaskady, potoki), będące w miejscowej kulturze synonimem bogactwa. Obecne są też elementy kamieniarskie, charakterystyczne dla regionu (murki, schody, nawierzchnie). Zwraca uwagę duża obecność elementów małej architektury o charakterze użytkowo-funkcjonalnym i estetycznym. Aranżacja przestrzeni ogrodów przypałacowych zdominowana jest subtelną grą światła i cienia, a także doznaniami dźwiękowymi, wynikającymi z szumu licznych cieków wodnych. W przestrzeniach miejskich zwraca uwagę nowoczesne podejście do projektowania, z dbałością o detale (lampy, ławki).

Technologie wykonawcze i techniki projektowania i urządzania terenów zieleni są zbieżne ze stosowanymi w Polsce, choć dostosowane do charakterystyki i wymagań gatunków roślin egzotycznych. Wyposażenie szkółek roślin ozdobnych jest podobne jak w Polsce (systemy nawadniania, podział na sektory użytkowe). Różnica dotyczy gatunków roślin ozdobnych występujących w szkółce, typowa dla strefy klimatycznej. Zwraca uwagę tradycja upraw owocowych na zboczach gór i ich naturalne wpisanie się w krajobraz Hiszpanii.

Jedną z placówek, które odwiedziliśmy była szkoła ogrodnicza Federico Garcia Lorca w Granadzie. Szkoła kształciła min. młodzież na kierunku zbliżonym tematycznie do architektury krajobrazu – specjalistów z dziedziny: ochrona środowiska, leśnictwa, kształtowania krajobrazu. Poznaliśmy strukturę organizacyjną szkoły. Placówka posiadała bogatą bazę dydaktyczną w postaci parku maszynowego, min: glebogryzarki, kosiarki, podkaszarki, pił łańcuchowych, walców, kultywatorów, nożyc spalinowych do formowania roślin i żywopłotów, ręcznych narzędzi, taczek.

Zajęcia praktyczne uczniowie odbywali na miejscu – na terenie szkoły. Zajmowali się renowacją zieleni szkolnej, od projektu do realizacji w terenie. Do przygotowania projektu wykorzystali oprogramowanie z grupy CAD, do prac w terenie wykorzystywali narzędzia i maszyny ogrodnicze. Poza tym placówka dysponowała ogródkiem dydaktycznym – uczniowie założyli zagony, na których zasiali różne gatunki i odmiany traw ogrodowych. Prowadzili obserwacje i doświadczenia biologiczne dotyczące wpływu nawożenia gleby na rozwój i wegetację poszczególnych odmian i gatunków traw, badali właściwości przystosowawcze roślin do zmieniających się warunków siedliskowych.

Pomysł dydaktycznego badawczego ogrodu szkolnego jest dobrym rozwiązaniem dla szkół zawodowych kształcących w kierunkach ogrodniczych i architektury krajobrazu. Trudno jest uczyć przyrody, ekologii, dendrologii, rozpoznawania roślin ozdobnych za pomocą książek, katalogów, pokazów multimedialnych w sali. Ograniczenie się do takiej metody nauczania sprawia, że lekcje stają się nudne, monotonne, uczeń zrozumie i zapamięta mniej, niż wtedy, gdy ma możliwość badać zjawiska i procesy poza klasą, w środowisku naturalnym. Do lepszego i bardziej wnikliwego poznania przyrody niezbędne są zajęcia terenowe.

Każdy architekt krajobrazu i nauczyciel zgodziłby się, że nie może być mowy o skutecznej i ciekawej edukacji przyrodniczej czy ekologicznej bez zajęć i obserwacji terenowych, na łonie przyrody. Obcowanie z przyrodą jest nieodzowne do prawidłowego funkcjonowania każdego człowieka, bez względu na wiek i płeć. Doskonałym miejscem do przeprowadzania obserwacji może być właśnie ogród szkolny, który umożliwi codzienne, bezpośrednie obcowanie z przyrodą przez cały rok. „Zieloną pracownię” można dostosować na bieżąco do potrzeb dydaktycznych (sadzić odpowiednio dobrane rośliny, ustawić stację meteorologiczną, budki dla ptaków, karmniki, zbudować ścieżkę przyrodniczo – edukacyjną). Ogród szkolny może być świetnym miejscem na odbywanie praktyk uczniowskich – podobnie jak w odwiedzonej szkole ogrodniczej w Hiszpanii. Poza tym duże wrażenie robią hiszpańskie bogato wyposażone warsztaty szkolne – uczniowie wykorzystywali do pracy różnego rodzaju urządzenia i maszyny ogrodnicze, mechaniczne, ręczne.tak2

Pobyt w Hiszpanii wiązał się nie tylko z intensywną pracą i wizytami studyjnymi. Mieliśmy okazję poznać Granadę, Kordobę i najciekawsze zabytki. Podczas zwiedzania Alhambry wykonaliśmy bogatą dokumentację fotograficzną, którą nauczyciele w technikum architektury krajobrazu wykorzystają na zajęciach z historii sztuki ogrodowej. Poza tym przepiękne i bogate w egzotyczną roślinność ogrody Alhambry mogłyby stać się miejscem odbywania praktyk dla uczniów z technikum architektury krajobrazu w ramach programu Leonardo da Vinci.

Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”.
Publikacja odzwierciedla jedynie stanowisko autora i Komisja Europejska ani Narodowa Agencja nie ponoszą odpowiedzialności za umieszczoną w niej zawartość merytoryczną oraz za sposób wykorzystania zawartych w niej informacji.